السيد الخميني
رسالهء نجاة العباد 225
رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )
چهارم : خيار غبن است ؛ به آن كه مالى كه قيمت آن را نمىداند به كمتر از قيمت آن بفروشد يا به زيادت بخرد و هر كدام كه مغبون باشند خيار فسخ دارند . مسأله 6 - مغبون اختيار دارد كه اصل بيع را فسخ كند يا به همان قيمت كه معامله كرده راضى شود و نمىتواند طرف را مجبور كند به دادن تفاوت قيمت ، بلى با تراضى طرفين عيبى ندارد . مسأله 7 - خيار غبن ثابت است از وقت عقد نه از وقت اطلاع بر غبن ، پس هرگاه مغبون پيش از آن كه بر غبن خود مطلع شود معامله را فسخ نمود و بعد از فسخ ، غبن او ظاهر شد چون فسخ در موقعش واقع شده اثر خود را مىكند . مسأله 8 - مناط در خيار غبن قيمت در حال عقد است ، پس اگر قيمت زياد بشود بعد از عقد - ولو قبل از اطلاع مغبون به نقصان در حين عقد - خيار ساقط نمىشود ، كما اين كه نقصان بعد از عقد مؤثر در ثبوت خيار نيست . مسأله 9 - اگر دو چيز را با هم خريد و بعد معلوم شد در يكى از آنها مغبون است نمىتواند يكى را قبول و ديگر را فسخ نمايد ، ولى مخير است ميان فسخ مجموع و يا قبول مجموع به همان قيمت اول ، بلى در بعض صور مىتواند همان را كه در آن مغبون بوده رد كند . پنجم از خيارات : خيار تأخير است ؛ به اين كه بفروشد چيزى را و نگرفته باشد تمام پول را و تسليم هم نكند متاع را بر مشترى و شرط هم نشده باشد تأخير انداختن تحويل پول يا متاع ، پس در اين صورت فروشنده سه روز صبر مىكند اگر مشترى در خلال سه روز آمد ، پس متاع از آن اوست و الّا بايع مخير است در فسخ معامله ، و اگر متاع در اين مدت تلف شود از كيسهء فروشنده خواهد بود . مسأله 10 - خيار تأخير ثابت است در صورتى كه متاع مورد معامله عين شخصى باشد و اگر كلى باشد نيز رجحان دارد ثابت بودن آن ، لكن احوط آن است كه فسخ به رضاى طرفين باشد .